ҰРПАҚТАР САБАҚТАСТЫҒЫНДАҒЫ БАТА БЕРУ ДӘСТҮРІ

Бата – қазақ дүниетанымында жай ғана тілек емес, ол – рухани қуат, бағыт-бағдар, өмірлік жолға берілген ақ ниет пен игі ықылас. Халқымыздың «Жақсының сөзі – жанып тұрған шырақ» деген даналығы да батаның тәрбиелік мәнін айқындай түседі.
Бата беру дәстүрі ғасырлар бойы ұлттың рухани өмірімен бірге жасасып келеді. Көшпелі өмір салтында ақсақалдың батасы елдің бірлігін бекемдеп, жас ұрпақтың болашаққа деген сенімін нығайтқан. Ал бүгінде де бұл дәстүр өз маңызын жоғалтқан жоқ, керісінше, заманауи қоғамда рухани тәрбие құралы ретінде қайта жаңғырып келеді.
 Ардагерлер – тірі тарих, даналық иесі, ұрпақтар сабақтастығының алтын арқауы.
Үлкендеріміз – елдің кешегісі мен бүгінін жалғап тұрған рухани көпір. Олардың өмірлік тәжірибесі – тек жеке тағдыр емес, тұтас өткеніміздің тарихы. Ардагердің әрбір сөзі, әрбір батасы – уақыт тезінен өткен даналықтың көрінісі.
«Қариясы бар ел – қазыналы ел» деген сөздің мәні осында. Өйткені ардагерлер – ұрпаққа бағыт беретін, өмірлік жолды көрсететін рухани ұстаздар. Олардың ақ батасы – тек бір отбасының емес, тұтас қоғамның берекесін арттыратын киелі күш.
Қазақ қоғамында бала тәрбиесі тек ата-ананың қамқорлығымен шектелмеген. Ол – бүкіл әулеттің, ауылдың, үлкендердің ортақ жауапкершілігімен жалғасын тауып отырған.  Сол тәрбиенің өзегінде бата тұрады. Әже мен атаның, ауыл ақсақалының, әулет қариясының ақ тілегі баланың санасына ізгілік дәнін себеді.
Бала үлкеннің батасын алу арқылы тек ізет көрсетіп қана қоймайды, ол өз ісіне жауапкершілікпен қарауды үйренеді. «Баталы құл арымас, батасыз құл жарымас» деген халық даналығы да осыны меңзейді. Бата – адамның ішкі рухын тәрбиелейтін, ар-ожданын қалыптастыратын құндылық.
Ұрпақтар байланысы – қоғам тұрақтылығының негізі деп есептеледі. Қазіргі жаһандану дәуірінде ұрпақтар арасындағы рухани байланысты әлсіретіп алмауымыз аса маңызды. 
Технологиялық дамудың қарқыны, ақпарат ағынының көптігі кейде отбасылық қарым-қатынастың әл-сіреуіне әсер етуі мүмкін. Осындай кезеңде қоғамдағы аға буын өкілдерінің рөлі ерекше артады.
Үлкен буынның өмірлік тәжірибесі мен жас ұрпақтың жаңашыл көзқарасы үйлескенде ғана қоғам тұрақты дамуға қол жеткізеді. Бұл үйлесімнің негізі – өзара құрмет пен рухани сабақтастық.
   Ақсақалдың берген батасы – сол сабақтастықтың алтын арқауы. Ол тек сөз емес, ол – сенім, үміт және рухани жауапкершілік.
Ұлттық тәрбие мен дәстүр сабақтастығы – ажырамас құн-дылықтар. 
Ұлттық тәрбиенің өзегі – отбасында қалыптасады. Отбасы ішіндегі үлкендердің сөзі, үлгі-өнегесі мен батасы – баланың дүниетанымын қалыптастыратын алғашқы мектеп. Әсіресе атаның батасы мен әженің ақ тілегі – ұрпақтың бойына 
адамгершілік қасиеттерді сіңіреді.
Сондықтан бүгінгі таңда ұлттық құндылықтарды сақтау мен жаңғыртуда бата дәстүрін дәріптеу айрықша маңызды. Мектепте, қоғамдық ортада, отбасылық жиындарда үлкендердің батасын тыңдау – жас ұрпақ үшін тәрбиелік мәні зор үрдіс.
Ұрпақтар сабақтастығы үзілмеген ел – рухы биік ел. Ал бата дәстүрі – сол рухты сақтайтын, ұрпақты ізгілікке бастайтын киелі құндылық. Бұл екі ұғым бір-бірімен тығыз байланысты және ұлттық болмыстың ажырамас бөлігі болып қала береді.
Ардагерлердің ақ батасы мен өнегелі өмірі – бүгінгі және келешек ұрпақ үшін сарқылмас рухани қазына. Сол қазынаны қадірлеу – әр азаматтың парызы. 

Ақерке ЖАҚЫПБАЙ,
шолушы
«ҒҰМЫР-ДАРИЯ»